Hậu kiểm về PCCC đang trở thành nội dung được nhiều chủ đầu tư, doanh nghiệp và chủ cơ sở quan tâm sau khi Chính phủ bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) do cơ quan Công an thực hiện.

Từ ngày 01/07/2026, cơ quan Công an không còn thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC theo cơ chế trước đây. Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình có trách nhiệm tự tổ chức nghiệm thu các yêu cầu về PCCC và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu.

Đáng chú ý, Nghị định 347/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/09/2026, tiếp tục cụ thể hóa cơ chế quản lý mới: chủ đầu tư phải tổ chức nghiệm thu về PCCC, chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu và thực hiện khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy trước khi đưa công trình vào hoạt động.

Vậy sau khi bãi bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC, công tác hậu kiểm về PCCC sẽ được thực hiện như thế nào? Chủ đầu tư cần chuẩn bị gì để hạn chế rủi ro?

1. Hậu kiểm về PCCC là gì?

Có thể hiểu đơn giản, hậu kiểm về PCCC là hoạt động kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về phòng cháy, chữa cháy sau khi cơ sở, công trình đã đi vào hoạt động.

Điểm khác biệt quan trọng là:

Trước đây:

Thiết kế → thi công → cơ quan Công an kiểm tra nghiệm thu → chấp thuận → đưa công trình vào hoạt động.

Theo cơ chế mới:

Thiết kế → thi công → chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu → khai báo theo quy định → đưa công trình vào hoạt động → tiếp tục duy trì điều kiện an toàn PCCC và chịu sự kiểm tra, giám sát theo quy định.

Như vậy, việc bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu của cơ quan Công an không đồng nghĩa với việc chấm dứt công tác quản lý, kiểm tra về PCCC.

Công an thành phố Hải Phòng cũng khẳng định việc cắt giảm thủ tục nghiệm thu không đồng nghĩa với nới lỏng yêu cầu bảo đảm an toàn cháy, nổ; công trình vẫn phải tuân thủ các quy định về thiết kế, thi công, vận hành và trách nhiệm an toàn PCCC.

---

2. Vì sao hậu kiểm về PCCC trở nên quan trọng hơn?

Khi không còn bước kiểm tra nghiệm thu của cơ quan Công an trước khi đưa công trình vào hoạt động, trách nhiệm của chủ đầu tư không giảm mà được xác định rõ hơn.

Chủ đầu tư phải chủ động kiểm soát:

• Thiết kế có phù hợp quy định hay không;
• Công trình thi công có đúng thiết kế hay không;
• Thiết bị PCCC có đúng chủng loại, chất lượng hay không;
• Hệ thống có hoạt động thực tế hay không;
• Hồ sơ nghiệm thu có đầy đủ hay không;
• Các điều kiện an toàn PCCC có được duy trì trong quá trình hoạt động hay không.

Đây chính là lý do công tác hậu kiểm về PCCC có ý nghĩa quan trọng trong cơ chế quản lý mới.

Không thể hiểu rằng:

“Không còn kiểm tra nghiệm thu thì công trình sẽ không bị kiểm tra PCCC.”

Ngược lại, trách nhiệm bảo đảm an toàn PCCC phải được duy trì trong suốt vòng đời hoạt động của công trình.

---

3. Hậu kiểm về PCCC tập trung vào những nội dung nào?

Trong quá trình hoạt động, cơ sở cần duy trì đầy đủ các điều kiện an toàn PCCC theo quy định.

Một số nội dung chủ đầu tư và người đứng đầu cơ sở cần thường xuyên kiểm soát gồm:

Hệ thống báo cháy

• Tủ trung tâm báo cháy;
• Đầu báo cháy;
• Nút nhấn báo cháy;
• Chuông, còi, đèn báo cháy;
• Hệ thống truyền tín hiệu;
• Các chức năng liên động.

Hệ thống chữa cháy

• Máy bơm chữa cháy;
• Bơm điện, bơm diesel, bơm bù áp;
• Đường ống chữa cháy;
• Van và phụ kiện;
• Họng nước chữa cháy;
• Sprinkler;
• Hệ thống chữa cháy tự động;
• Bình chữa cháy và phương tiện chữa cháy tại chỗ.

Hệ thống thoát nạn và chống khói

• Lối thoát nạn;
• Cửa thoát nạn;
• Đèn chỉ dẫn thoát nạn;
• Đèn chiếu sáng sự cố;
• Hệ thống hút khói;
• Hệ thống tăng áp;
• Các giải pháp ngăn cháy, chống cháy lan.

Công tác quản lý vận hành

• Kiểm tra định kỳ hệ thống;
• Bảo trì, bảo dưỡng thiết bị;
• Kiểm tra nguồn điện PCCC;
• Tổ chức huấn luyện nghiệp vụ;
• Thực tập phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ;
• Duy trì hồ sơ quản lý PCCC.

Công an thành phố Hải Phòng cũng khuyến nghị các cơ sở định kỳ kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng hệ thống, phương tiện PCCC và tổ chức huấn luyện, thực tập phương án để bảo đảm hệ thống luôn hoạt động hiệu quả khi có sự cố.

---

4. Chủ đầu tư cần làm gì để sẵn sàng cho hậu kiểm về PCCC?

Sau khi công trình hoàn thành, chủ đầu tư không nên chỉ quan tâm đến việc “đủ hồ sơ để đưa công trình vào hoạt động”.

Thay vào đó cần xây dựng một quy trình quản lý PCCC xuyên suốt.

Bước 1: Kiểm soát thiết kế

Kiểm tra thiết kế PCCC, hồ sơ được thẩm định và các yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho công trình.

Bước 2: Kiểm soát thi công

Đảm bảo hệ thống PCCC được thi công đúng thiết kế, đúng chủng loại và yêu cầu kỹ thuật.

Bước 3: Kiểm tra và chạy thử

Không chỉ kiểm tra bằng mắt mà phải kiểm tra khả năng vận hành thực tế của hệ thống.

Bước 4: Tự tổ chức nghiệm thu

Chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu các yêu cầu về PCCC và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu.

Bước 5: Hoàn thiện hồ sơ

Lưu trữ hồ sơ thiết kế, hoàn công, tài liệu thiết bị, biên bản kiểm tra, chạy thử và nghiệm thu theo quy định.

Bước 6: Duy trì điều kiện an toàn

Sau khi đưa công trình vào hoạt động, phải thường xuyên kiểm tra, bảo trì, bảo dưỡng và khắc phục các tồn tại.

Đây là bước đặc biệt quan trọng đối với hậu kiểm về PCCC.

---

5. Hệ thống PCCC phải được duy trì như thế nào?

Một trong những rủi ro phổ biến là công trình ban đầu được đầu tư hệ thống PCCC tương đối đầy đủ nhưng sau một thời gian vận hành lại xuất hiện nhiều thay đổi.

Ví dụ:

• Tắt hoặc cô lập một số thiết bị;
• Máy bơm không được bảo dưỡng;
• Van bị khóa;
• Đầu phun bị che khuất;
• Đầu báo cháy bị tháo hoặc di chuyển;
• Cửa chống cháy bị chèn mở;
• Lối thoát nạn bị sử dụng sai mục đích;
• Hệ thống hút khói không hoạt động;
• Hàng hóa che chắn thiết bị PCCC;
• Thay đổi công năng nhưng không đánh giá lại yêu cầu PCCC.

Những thay đổi này có thể làm cho hệ thống PCCC không còn hoạt động đúng như thiết kế ban đầu.

Vì vậy, công tác hậu kiểm không chỉ kiểm tra “công trình có hệ thống PCCC hay không”, mà quan trọng hơn là:

Hệ thống PCCC có thực sự hoạt động và đáp ứng yêu cầu an toàn khi xảy ra cháy hay không?

---

6. Hậu kiểm về PCCC có thể phát hiện những sai phạm nào?

Trong quá trình kiểm tra, các vấn đề có thể được phát hiện liên quan đến:

• Không duy trì điều kiện an toàn PCCC;
• Hệ thống PCCC không hoạt động;
• Thiết bị PCCC hư hỏng;
• Không bảo trì, bảo dưỡng theo yêu cầu;
• Cản trở lối thoát nạn;
• Thay đổi công năng sử dụng;
• Cải tạo công trình nhưng không bảo đảm yêu cầu PCCC;
• Không thực hiện đầy đủ chế độ kiểm tra, quản lý PCCC;
• Không tổ chức huấn luyện, thực tập theo quy định;
• Không duy trì hồ sơ quản lý PCCC.

Do đó, việc tự kiểm tra thường xuyên sẽ giúp chủ cơ sở phát hiện và khắc phục tồn tại trước khi xảy ra sự cố hoặc trước khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra.

---

7. Bỏ nghiệm thu PCCC và hậu kiểm: Chủ đầu tư cần thay đổi tư duy

Cơ chế mới đặt ra một yêu cầu quan trọng:

Không còn tư duy “làm để được nghiệm thu”

mà cần chuyển sang:

“Làm để công trình thực sự an toàn trong suốt quá trình hoạt động”.

Đây là sự thay đổi từ quản lý theo thủ tục sang quản lý theo trách nhiệm và chất lượng thực tế.

Chủ đầu tư cần quan tâm đến toàn bộ vòng đời của hệ thống PCCC:

Thiết kế → Thẩm định → Thi công → Kiểm tra → Nghiệm thu → Vận hành → Bảo trì → Hậu kiểm.

---

8. Nghị định 347/2026/NĐ-CP có gì đáng chú ý?

Nghị định 347/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 08/09/2026 và có hiệu lực từ ngày 15/09/2026.

Đối với PCCC, Nghị định sửa đổi Nghị định 105/2025/NĐ-CP theo hướng loại bỏ các quy định về nội dung, trình tự, thủ tục và thẩm quyền kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC của cơ quan Công an.

Đồng thời, trách nhiệm của chủ đầu tư được xác định rõ:

Tổ chức nghiệm thu về PCCC đối với dự án, công trình và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu.

Đặc biệt, chủ đầu tư phải khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy trước khi đưa công trình vào hoạt động theo quy định mới.

Điều này cho thấy cơ chế quản lý mới không phải là “bỏ quản lý PCCC”, mà là thay đổi phương thức quản lý và tăng trách nhiệm của chủ đầu tư.

---

9. Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì cho công tác hậu kiểm về PCCC?

Để chủ động trước công tác hậu kiểm về PCCC, doanh nghiệp nên xây dựng một checklist quản lý định kỳ.

Checklist PCCC cơ bản:

☑ Kiểm tra hệ thống báo cháy
☑ Kiểm tra máy bơm chữa cháy
☑ Kiểm tra hệ thống sprinkler
☑ Kiểm tra họng nước chữa cháy
☑ Kiểm tra bình chữa cháy
☑ Kiểm tra đèn sự cố, chỉ dẫn thoát nạn
☑ Kiểm tra cửa và lối thoát nạn
☑ Kiểm tra hệ thống hút khói, tăng áp
☑ Kiểm tra nguồn điện PCCC
☑ Kiểm tra hồ sơ quản lý PCCC
☑ Thực hiện bảo trì, bảo dưỡng
☑ Huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH
☑ Thực tập phương án chữa cháy và CNCH
☑ Kiểm tra các thay đổi về công năng, mặt bằng và kết cấu
☑ Khắc phục ngay các tồn tại phát hiện trong quá trình kiểm tra

Một hệ thống PCCC chỉ thực sự có giá trị khi sẵn sàng hoạt động tại thời điểm xảy ra sự cố.

10. ANO đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác hậu kiểm về PCCC

Trong bối cảnh bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC, doanh nghiệp cần một cách tiếp cận chủ động hơn đối với công tác quản lý an toàn.

ANO cung cấp giải pháp Cơ điện – Phòng cháy chữa cháy đồng bộ cho công trình, bao gồm:

• Tư vấn thiết kế PCCC;
• Tư vấn giải pháp kỹ thuật;
• Cung cấp thiết bị PCCC;
• Thi công hệ thống báo cháy;
• Thi công hệ thống chữa cháy;
• Thi công hệ thống cấp nước chữa cháy;
• Thi công hệ thống hút khói, tăng áp;
• Kiểm tra, chạy thử hệ thống;
• Hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu;
• Kiểm tra, đánh giá hiện trạng hệ thống PCCC;
• Bảo trì, bảo dưỡng hệ thống;
• Tư vấn khắc phục các tồn tại về PCCC.

ANO hướng tới việc giúp doanh nghiệp không chỉ hoàn thành thủ tục mà còn duy trì một hệ thống PCCC thực sự hoạt động hiệu quả trong suốt quá trình sử dụng công trình.

Bỏ nghiệm thu không có nghĩa là bỏ kiểm soát.
Không còn chờ kiểm tra nghiệm thu – chủ động quản lý an toàn PCCC.

---

Kết luận

Việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC từ ngày 01/07/2026 là một bước cải cách thủ tục hành chính quan trọng.

Tuy nhiên, trách nhiệm bảo đảm an toàn PCCC vẫn được duy trì và được đặt rõ hơn vào chủ đầu tư, chủ sở hữu và người đứng đầu cơ sở.

Đặc biệt, với các quy định mới có hiệu lực từ ngày 15/09/2026, chủ đầu tư phải tổ chức nghiệm thu, chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu và thực hiện các nghĩa vụ khai báo theo quy định trước khi đưa công trình vào hoạt động.

Vì vậy, hậu kiểm về PCCC sẽ ngày càng có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm các điều kiện an toàn của công trình sau khi đưa vào sử dụng.

Hiểu đúng quy định – nghiệm thu đúng trách nhiệm – duy trì đúng điều kiện – chủ động trước hậu kiểm.

---

Thông tin liên hệ ANO:

CÔNG TY TNHH CƠ ĐIỆN VÀ PCCC ANO

Hotline: 0941 458 666 – 0583 876 876
Email: anogroup.vn@gmail.com
Website: anogroup.vn – https://ano.net.vn/

ANO – An toàn để thịnh vượng.