Hậu kiểm PCCC kiểm tra những gì?

Hậu kiểm PCCC là nội dung doanh nghiệp, chủ đầu tư và người đứng đầu cơ sở cần đặc biệt quan tâm trong bối cảnh quản lý phòng cháy, chữa cháy đang chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Việc bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC của cơ quan Công an không có nghĩa là công trình được miễn các yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy. Theo quy định mới, chủ đầu tư vẫn phải tổ chức nghiệm thu về PCCC và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu; đồng thời cơ quan có thẩm quyền vẫn thực hiện kiểm tra PCCC định kỳ hoặc đột xuất theo quy định.

Vậy hậu kiểm PCCC kiểm tra những gì? Doanh nghiệp cần chuẩn bị những nội dung nào để công trình luôn đáp ứng yêu cầu an toàn?

1. Hậu kiểm PCCC là gì?

Hiểu đơn giản, hậu kiểm PCCC là hoạt động kiểm tra các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy trong quá trình cơ sở, công trình hoạt động.

Khác với việc kiểm soát trước khi đưa công trình vào sử dụng, hậu kiểm tập trung vào tình trạng thực tế của công trình và việc duy trì các điều kiện an toàn trong suốt quá trình vận hành.

Theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP, cơ quan Công an theo phân cấp tổ chức kiểm tra định kỳ đối với các nhóm cơ sở thuộc phạm vi quản lý và có thể kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm, có khiếu nại, tố cáo hoặc theo yêu cầu phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự.

2. Hậu kiểm PCCC kiểm tra những gì?

Nội dung hậu kiểm có thể tập trung vào nhiều nhóm điều kiện khác nhau, tùy theo loại hình cơ sở, công trình và phạm vi quản lý.

2.1. Kiểm tra hệ thống báo cháy

Hệ thống báo cháy là một trong những nội dung quan trọng cần được duy trì thường xuyên.

Việc kiểm tra có thể tập trung vào:

• Trung tâm báo cháy.
• Đầu báo cháy.
• Nút nhấn báo cháy.
• Chuông, còi, đèn báo cháy.
• Hệ thống truyền tín hiệu báo cháy theo yêu cầu.
• Nguồn điện chính và nguồn điện dự phòng.
• Tình trạng hoạt động thực tế của hệ thống.

Doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra bằng hình thức quan sát bên ngoài mà cần thực hiện kiểm tra, chạy thử và bảo trì theo yêu cầu kỹ thuật phù hợp với hệ thống được lắp đặt.

2.2. Kiểm tra hệ thống chữa cháy

Hệ thống chữa cháy cần bảo đảm khả năng hoạt động khi có sự cố.

Một số nội dung thường cần kiểm tra gồm:

• Máy bơm chữa cháy.
• Bơm điện, bơm diesel và bơm bù áp nếu có.
• Tủ điều khiển máy bơm.
• Bể nước chữa cháy.
• Họng nước chữa cháy.
• Van, đường ống và phụ kiện.
• Hệ thống sprinkler.
• Hệ thống chữa cháy tự động.
• Bình chữa cháy.
• Các thiết bị chữa cháy khác theo đặc thù công trình.

Đặc biệt, hệ thống phải được kiểm tra khả năng vận hành thực tế, không chỉ bảo đảm đầy đủ thiết bị trên hồ sơ.

2.3. Kiểm tra lối thoát nạn

Trong công tác hậu kiểm PCCC, điều kiện thoát nạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc bảo đảm an toàn cho người trong công trình.

Doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra:

• Lối thoát nạn.
• Cầu thang thoát nạn.
• Hành lang và đường thoát nạn.
• Cửa thoát nạn.
• Đèn chiếu sáng sự cố.
• Đèn chỉ dẫn thoát nạn.
• Biển báo và sơ đồ thoát nạn.
• Tình trạng cản trở hoặc chiếm dụng lối thoát nạn.

Một trong những vấn đề cần tránh là sử dụng lối thoát nạn làm nơi tập kết hàng hóa, vật tư hoặc bố trí các vật dụng gây cản trở việc di chuyển khi có sự cố.

2.4. Kiểm tra hệ thống hút khói, tăng áp

Đối với các công trình có trang bị hệ thống hút khói, tăng áp, đây cũng là nội dung cần được duy trì và kiểm tra trong quá trình vận hành.

Doanh nghiệp cần quan tâm đến:

• Quạt hút khói.
• Quạt tăng áp.
• Tủ điều khiển.
• Cửa van.
• Đường ống.
• Nguồn điện.
• Khả năng khởi động khi có tín hiệu cháy.

Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm tình trạng thiết bị không hoạt động, hư hỏng hoặc không được bảo trì đúng yêu cầu.

3. Hậu kiểm PCCC có kiểm tra hồ sơ không?

Bên cạnh hiện trạng hệ thống, công tác quản lý hồ sơ PCCC cũng là nội dung doanh nghiệp cần chú trọng.

Hồ sơ cần được quản lý, cập nhật phù hợp với tình trạng thực tế của công trình, bao gồm các tài liệu liên quan đến:

• Thiết kế về PCCC.
• Hồ sơ nghiệm thu.
• Hồ sơ hoàn thành công trình.
• Hồ sơ kiểm tra, bảo trì hệ thống PCCC.
• Biên bản kiểm tra, chạy thử thiết bị.
• Hồ sơ huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH.
• Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
• Hồ sơ theo dõi, khắc phục các tồn tại về PCCC.

Nghị định 347/2026/NĐ-CP cũng quy định trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc tổ chức nghiệm thu về PCCC và khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH, đồng thời thực hiện truyền tin báo cháy trước khi đưa công trình vào hoạt động theo trường hợp thuộc quy định.

4. Hậu kiểm PCCC có kiểm tra việc vận hành thực tế không?

Có.

Một hệ thống PCCC chỉ thực sự có giá trị khi có khả năng hoạt động khi xảy ra sự cố. Vì vậy, doanh nghiệp cần chú trọng cả thiết bị, hồ sơ và con người.

Một số nội dung cần duy trì thường xuyên gồm:

• Phân công người phụ trách công tác PCCC.
• Kiểm tra hệ thống PCCC định kỳ.
• Bảo trì thiết bị.
• Kiểm tra nguồn điện phục vụ PCCC.
• Quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt.
• Bảo đảm lối thoát nạn.
• Huấn luyện lực lượng PCCC cơ sở.
• Tổ chức thực tập phương án theo quy định.
• Khắc phục kịp thời các tồn tại được phát hiện.

5. Những lỗi doanh nghiệp thường cần lưu ý trước khi hậu kiểm

Trên thực tế, nhiều vấn đề có thể phát sinh trong quá trình công trình đưa vào sử dụng, chẳng hạn:

• Hệ thống báo cháy bị lỗi hoặc mất tín hiệu.
• Máy bơm chữa cháy không được kiểm tra thường xuyên.
• Van chữa cháy bị khóa hoặc không đúng trạng thái.
• Bình chữa cháy hết hạn hoặc không được bố trí đúng vị trí.
• Đèn sự cố, đèn chỉ dẫn không hoạt động.
• Lối thoát nạn bị hàng hóa che chắn.
• Công năng sử dụng công trình thay đổi so với thiết kế.
• Hệ thống PCCC bị thay đổi trong quá trình cải tạo.
• Hồ sơ quản lý PCCC chưa được cập nhật.
• Không thực hiện đầy đủ công tác bảo trì, kiểm tra định kỳ.

Do đó, thay vì chờ đến khi có kế hoạch kiểm tra, doanh nghiệp nên chủ động tự kiểm tra PCCC thường xuyên để phát hiện và khắc phục tồn tại từ sớm.

6. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì cho hậu kiểm PCCC?

Một cách đơn giản là xây dựng checklist kiểm tra định kỳ theo từng nhóm:

Nhóm 1 – Hệ thống kỹ thuật

• Báo cháy.
• Chữa cháy.
• Máy bơm.
• Sprinkler.
• Họng nước.
• Hút khói, tăng áp.
• Chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn.

Nhóm 2 – Điều kiện công trình

• Lối thoát nạn.
• Cửa thoát nạn.
• Ngăn cháy.
• Khoảng cách an toàn.
• Khu vực nguy hiểm cháy, nổ.
• Nguồn điện và nguồn nhiệt.

Nhóm 3 – Hồ sơ quản lý

• Hồ sơ thiết kế.
• Hồ sơ nghiệm thu.
• Hồ sơ bảo trì.
• Hồ sơ kiểm tra định kỳ.
• Phương án chữa cháy và CNCH.
• Hồ sơ huấn luyện.

Nhóm 4 – Con người

• Người đứng đầu cơ sở.
• Lực lượng PCCC cơ sở.
• Phân công trách nhiệm.
• Huấn luyện nghiệp vụ.
• Thực tập phương án.

7. Bỏ nghiệm thu PCCC không có nghĩa là bỏ kiểm tra PCCC

Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Từ ngày 01/07/2026, thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC của cơ quan Công an được cắt giảm, và Nghị định 347/2026/NĐ-CP tiếp tục sửa đổi, bãi bỏ các quy định liên quan để phù hợp với cơ chế mới.

Tuy nhiên, kiểm tra PCCC trong quá trình cơ sở hoạt động vẫn được thực hiện theo quy định. Nghị định 347/2026/NĐ-CP quy định cơ quan Công an theo phân cấp có thể kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với các đối tượng thuộc phạm vi quản lý.

Vì vậy, doanh nghiệp cần thay đổi từ tư duy “làm để được nghiệm thu” sang “duy trì an toàn trong suốt vòng đời công trình”.

8. ANO hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra hệ thống PCCC

Công ty TNHH Cơ điện và PCCC ANO cung cấp các giải pháp kiểm tra, bảo trì và tư vấn hệ thống phòng cháy, chữa cháy cho doanh nghiệp, nhà xưởng, kho hàng, văn phòng, cơ sở sản xuất và các công trình khác.

ANO có thể hỗ trợ doanh nghiệp:

• Kiểm tra hiện trạng hệ thống PCCC.
• Kiểm tra hệ thống báo cháy, chữa cháy.
• Kiểm tra máy bơm và hệ thống đường ống.
• Kiểm tra thiết bị PCCC.
• Tư vấn khắc phục tồn tại.
• Bảo trì hệ thống PCCC định kỳ.
• Rà soát hồ sơ PCCC.
• Tư vấn chuẩn bị cho công tác kiểm tra PCCC.

Hậu kiểm PCCC không chỉ là một lần kiểm tra, mà là quá trình duy trì an toàn liên tục trong suốt thời gian công trình hoạt động.

Doanh nghiệp chủ động kiểm tra, bảo trì và khắc phục tồn tại càng sớm thì càng hạn chế rủi ro về an toàn, vận hành và trách nhiệm pháp lý.

Xem thêm: Hậu kiểm về PCCC sau khi bỏ nghiệm thu PCCC: Chủ đầu tư cần biết gì?

Thông tin liên hệ ANO:

CÔNG TY TNHH CƠ ĐIỆN VÀ PCCC ANO
Slogan: An toàn để thịnh vượng
Hotline: 0941 458 666 – 0583 876 876
Email: anogroup.vn@gmail.com
Website: anogroup.vn – https://ano.net.vn