Trách nhiệm chủ đầu tư về PCCC sau khi bỏ nghiệm thu

Sau khi cơ chế quản lý về phòng cháy, chữa cháy được điều chỉnh theo hướng giảm thủ tục hành chính, trách nhiệm chủ đầu tư về PCCC trở thành vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm.

Việc bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của cơ quan Công an không đồng nghĩa với việc chủ đầu tư được giảm trách nhiệm về an toàn PCCC. Ngược lại, chủ đầu tư cần chủ động tổ chức nghiệm thu, quản lý hệ thống và duy trì các điều kiện an toàn trong suốt quá trình công trình hoạt động.

Nghị định 347/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 08/09/2026 và có hiệu lực từ ngày 15/09/2026, trong đó sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 105/2025/NĐ-CP về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

1. Trách nhiệm chủ đầu tư về PCCC hiện nay là gì?

Chủ đầu tư không chỉ chịu trách nhiệm trong giai đoạn xây dựng mà còn phải quan tâm đến việc bảo đảm an toàn PCCC khi công trình được đưa vào khai thác, sử dụng.

Có thể hiểu trách nhiệm của chủ đầu tư tập trung vào các nhóm chính:

• Tuân thủ yêu cầu về PCCC trong quá trình đầu tư, xây dựng.
• Thực hiện các thủ tục về thẩm định thiết kế PCCC nếu thuộc trường hợp phải thực hiện.
• Tổ chức nghiệm thu về PCCC theo quy định.
• Bảo đảm công trình được thi công phù hợp với hồ sơ, thiết kế đã được thẩm định.
• Quản lý, vận hành và duy trì hệ thống PCCC.
• Khắc phục các tồn tại, thiếu sót về PCCC.
• Bảo đảm điều kiện an toàn PCCC trong quá trình sử dụng công trình.

Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi chuyển từ tư duy “hoàn thành thủ tục nghiệm thu” sang quản lý an toàn PCCC trong suốt vòng đời công trình.

2. Bỏ kiểm tra nghiệm thu PCCC có làm giảm trách nhiệm của chủ đầu tư không?

Không.

Việc cắt giảm thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan Công an là thay đổi về cơ chế quản lý, không phải miễn trách nhiệm PCCC cho chủ đầu tư.

Theo quy định hiện hành, chủ đầu tư vẫn phải tổ chức nghiệm thu về PCCC và chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu theo phạm vi trách nhiệm của mình.

Nghị định 347/2026/NĐ-CP sửa đổi các quy định liên quan đến PCCC nhằm phù hợp với cơ chế quản lý mới, trong đó có việc bãi bỏ, điều chỉnh một số quy định về thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu.

Vì vậy, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến chất lượng thực tế của công trình, thay vì chỉ tập trung hoàn thiện hồ sơ.

3. Chủ đầu tư cần chịu trách nhiệm về những nội dung nào?

3.1. Trách nhiệm về thiết kế PCCC

Đối với công trình thuộc diện phải thẩm định thiết kế về PCCC, chủ đầu tư cần bảo đảm việc triển khai thực tế phù hợp với hồ sơ thiết kế đã được thẩm định.

Trong quá trình thi công, nếu có thay đổi về công năng, quy mô, mặt bằng hoặc giải pháp kỹ thuật có ảnh hưởng đến an toàn PCCC, cần rà soát yêu cầu pháp lý trước khi thực hiện.

Đây là một trong những nội dung quan trọng để hạn chế tình trạng công trình thực tế khác với hồ sơ.

3.2. Trách nhiệm về thi công hệ thống PCCC

Chủ đầu tư cần kiểm soát chất lượng thi công các hệ thống như:

• Hệ thống báo cháy.
• Hệ thống chữa cháy.
• Máy bơm chữa cháy.
• Hệ thống sprinkler.
• Họng nước chữa cháy.
• Hệ thống hút khói.
• Hệ thống tăng áp.
• Đèn chiếu sáng sự cố.
• Đèn chỉ dẫn thoát nạn.
• Nguồn điện phục vụ PCCC.

Không nên chỉ kiểm tra việc “đã lắp đặt đủ thiết bị” mà cần quan tâm đến khả năng hoạt động thực tế của toàn bộ hệ thống.

3.3. Trách nhiệm tổ chức nghiệm thu PCCC

Khi công trình thuộc trường hợp phải thực hiện nghiệm thu về PCCC, chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức nghiệm thu theo quy định.

Việc này cần được thực hiện trên cơ sở kiểm tra thực tế, thử nghiệm hệ thống và lập hồ sơ theo yêu cầu.

Điểm quan trọng là chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm đối với kết quả nghiệm thu do mình tổ chức.

3.4. Trách nhiệm quản lý và duy trì hệ thống

Sau khi công trình đưa vào sử dụng, trách nhiệm về PCCC không kết thúc.

Chủ đầu tư hoặc đơn vị được giao quản lý cần duy trì:

• Hệ thống PCCC luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động.
• Lối thoát nạn thông thoáng.
• Thiết bị chữa cháy được bố trí đúng vị trí.
• Máy bơm và hệ thống chữa cháy được kiểm tra, bảo trì.
• Hệ thống báo cháy được kiểm tra định kỳ.
• Đèn sự cố và chỉ dẫn thoát nạn hoạt động.
• Hồ sơ quản lý PCCC được cập nhật.

4. Chủ đầu tư có trách nhiệm gì khi công trình được hậu kiểm?

Hậu kiểm PCCC tập trung vào việc kiểm tra điều kiện an toàn trong thực tế. Vì vậy, chủ đầu tư cần sẵn sàng cung cấp và giải trình các nội dung liên quan trong phạm vi kiểm tra.

Một số nội dung cần chuẩn bị gồm:

Về công trình:
Kiểm tra thực tế công năng, mặt bằng, lối thoát nạn và các điều kiện an toàn PCCC.

Về hệ thống:
Báo cháy, chữa cháy, máy bơm, nguồn nước, hút khói, tăng áp và các thiết bị liên quan.

Về hồ sơ:
Hồ sơ thiết kế, nghiệm thu, kiểm tra, bảo trì, huấn luyện và các tài liệu quản lý PCCC.

Về con người:
Người đứng đầu cơ sở, lực lượng PCCC cơ sở và trách nhiệm của những người được phân công.

Cơ quan Công an theo phân cấp vẫn có hoạt động kiểm tra PCCC đối với các đối tượng thuộc phạm vi quản lý theo quy định hiện hành. Vì vậy, chủ đầu tư cần chủ động duy trì điều kiện an toàn thay vì chỉ chuẩn bị khi có thông báo kiểm tra.

5. Khi phát hiện tồn tại PCCC, chủ đầu tư cần làm gì?

Khi tự kiểm tra hoặc qua kiểm tra phát hiện tồn tại, chủ đầu tư cần xác định rõ:

1. Tồn tại nằm ở hệ thống hoặc khu vực nào.
2. Nguyên nhân phát sinh.
3. Mức độ ảnh hưởng đến an toàn PCCC.
4. Biện pháp khắc phục.
5. Người chịu trách nhiệm thực hiện.
6. Thời hạn hoàn thành.
7. Kết quả kiểm tra lại sau khi khắc phục.

Đối với những tồn tại liên quan đến thiết kế, công năng hoặc giải pháp PCCC, không nên tự ý thay đổi hệ thống khi chưa rà soát các yêu cầu pháp lý và kỹ thuật liên quan.

6. Những thay đổi trong công trình cần đặc biệt lưu ý

Trong quá trình sử dụng, công trình có thể phát sinh nhiều thay đổi như:

• Thay đổi công năng sử dụng.
• Cải tạo, mở rộng nhà xưởng.
• Thay đổi khu vực sản xuất.
• Tăng số lượng người sử dụng.
• Bổ sung máy móc, dây chuyền.
• Thay đổi kho hàng.
• Thay đổi vật liệu hoặc hàng hóa.
• Cải tạo hệ thống điện.
• Thay đổi hệ thống PCCC.

Những thay đổi này có thể làm thay đổi nguy cơ cháy, yêu cầu thoát nạn hoặc tải trọng cháy của công trình.

Do đó, trước khi cải tạo hoặc thay đổi công năng, chủ đầu tư nên rà soát các yêu cầu về PCCC để tránh tình trạng công trình sau cải tạo không còn phù hợp với hồ sơ và điều kiện an toàn ban đầu.

7. Chủ đầu tư nên xây dựng quy trình quản lý PCCC như thế nào?

Một quy trình quản lý PCCC có thể được tổ chức theo chu trình:

Kiểm tra → Phát hiện → Khắc phục → Kiểm tra lại → Lưu hồ sơ → Duy trì

Trong đó, mỗi hệ thống nên có lịch kiểm tra và bảo trì cụ thể.

Ví dụ:

• Báo cháy: kiểm tra và chạy thử định kỳ.
• Máy bơm: kiểm tra khả năng vận hành.
• Bình chữa cháy: kiểm tra tình trạng, vị trí và thời hạn.
• Đèn sự cố: kiểm tra khả năng hoạt động.
• Lối thoát nạn: kiểm tra thường xuyên.
• Hồ sơ PCCC: cập nhật khi có thay đổi.
• Nhân sự: tổ chức huấn luyện, thực tập theo quy định.

Cách quản lý này giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi có kiểm tra PCCC và quan trọng hơn là góp phần duy trì an toàn cho người và tài sản.

8. Chủ động hậu kiểm PCCC trước khi cơ quan chức năng kiểm tra

Thay vì chờ đến khi có kế hoạch kiểm tra, chủ đầu tư nên chủ động tổ chức tự kiểm tra PCCC.

Một đợt rà soát có thể gồm:

Bước 1: Kiểm tra hồ sơ PCCC.

Bước 2: Kiểm tra hiện trạng công trình.

Bước 3: Kiểm tra hệ thống báo cháy, chữa cháy.

Bước 4: Kiểm tra lối thoát nạn và các điều kiện an toàn.

Bước 5: Kiểm tra việc vận hành và bảo trì.

Bước 6: Lập danh sách tồn tại.

Bước 7: Khắc phục và kiểm tra lại.

Đây cũng chính là cách doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn cho công tác hậu kiểm về PCCC.

9. Trách nhiệm chủ đầu tư PCCC cần được nhìn nhận theo vòng đời công trình

An toàn PCCC không chỉ là yêu cầu tại thời điểm xây dựng hoặc đưa công trình vào hoạt động.

Một công trình có thể được thiết kế và lắp đặt hệ thống PCCC đầy đủ nhưng sau nhiều năm sử dụng, thiết bị xuống cấp, công năng thay đổi hoặc lối thoát nạn bị chiếm dụng thì mức độ an toàn thực tế có thể không còn như ban đầu.

Vì vậy, trách nhiệm của chủ đầu tư và đơn vị quản lý cần được nhìn nhận theo vòng đời công trình:

Thiết kế → Thi công → Nghiệm thu → Vận hành → Bảo trì → Kiểm tra → Khắc phục → Duy trì an toàn.

Đây là lý do công tác hậu kiểm PCCC ngày càng có vai trò quan trọng trong quản lý an toàn phòng cháy, chữa cháy.

10. ANO hỗ trợ doanh nghiệp rà soát và duy trì an toàn PCCC

Công ty TNHH Cơ điện và PCCC ANO cung cấp các giải pháp tư vấn, kiểm tra, bảo trì và khắc phục hệ thống phòng cháy, chữa cháy cho doanh nghiệp, nhà xưởng, kho hàng, văn phòng và các công trình.

ANO hỗ trợ:

• Rà soát hiện trạng hệ thống PCCC.
• Kiểm tra hệ thống báo cháy, chữa cháy.
• Kiểm tra máy bơm và đường ống.
• Kiểm tra thiết bị PCCC.
• Rà soát hồ sơ PCCC.
• Tư vấn khắc phục tồn tại.
• Bảo trì hệ thống PCCC.
• Hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị cho công tác kiểm tra PCCC.

Trách nhiệm chủ đầu tư về PCCC không dừng lại ở việc hoàn thành thủ tục, mà cần được duy trì trong suốt quá trình công trình hoạt động.

Doanh nghiệp chủ động kiểm tra và khắc phục tồn tại càng sớm sẽ càng thuận lợi trong việc duy trì điều kiện an toàn PCCC và quản lý công trình hiệu quả.

Xem thêm: [Hậu kiểm về PCCC sau khi bỏ nghiệm thu PCCC: Chủ đầu tư cần biết gì?]

Thông tin liên hệ ANO:

CÔNG TY TNHH CƠ ĐIỆN VÀ PCCC ANO
Hotline: 0941 458 666 – 0583 876 876
Email: anogroup.vn@gmail.com
Website: anogroup.vn
Slogan: An toàn để thịnh vượng